Eerste expertbijeenkomst Eerste Kamer

Op 14 februari 2023 vond de eerste expertbijeenkomst over de Wtp (Wet toekomst pensioen) plaats in de Eerste Kamer. 

De hiervoor aangestelde commissie van politici in de Eerste Kamer ging in gesprek met verschillende marktpartijen en experts over de nieuwe pensioenwet.

De bijeenkomst, die ruim twee uur duurde, kende de volgende agendapunten: uitvoerbaarheid, implementatie en handhaafbaarheid.

Twee kampen 

In het eerste blok kwamen de AFM, DNB, APG (pensioenfonds) en de belastingdienst aan het woord. Dit was het minst interessante deel van de bijeenkomst. Het was vooral een lofzang over de eigen organisaties en het vertrouwen dat men had in een soepele overgang naar het nieuwe systeem.

Vooral de toelichting van de belastingdienst was…. ongemakkelijk. In dit artikel op NU.nl wordt het kernprobleem bij de belastingdienst duidelijk. Verouderde systemen, een lappendeken van applicaties en beperkte capaciteit zijn de kernproblemen waarmee de belastingdienst kampt.

Toch ziet de voorman van het CAP (Centraal Aanspreekpunt Pensioenen) bij de belastingdienst de transitie met vertrouwen tegemoet. 

Het was misschien DNB die nog het meest eerlijk was over de transitie. Directeur Economisch Beleid en Onderzoek van de DNB gaf aan dat dit een van de grootste operaties in de Nederlandse geschiedenis wordt, zonder dat er echt ervaring mee is. Om vervolgens af te sluiten met de opmerking dat DNB er het volste vertrouwen in heeft dat het allemaal gaat lukken. 

Het was allemaal van een hoog Pippi Langkous gehalte; “Ik heb het nog nooit gedaan, dus ik denk dat ik het wel kan”. Dat werkt misschien zo in Taka-Tukaland, maar riekt in het echte leven sterk naar overschatting van het eigen kunnen.

Aan de andere kant waren er de experts (van vier universiteiten), die in het tweede en derde blok aan het woord kwamen. Vooral in het laatste blok zat het vuurwerk.

Onnodig, onwenselijk en onrechtmatig 


Het kernprobleem

Emeritus Professor of Financial Economics Tilburg University, Sylfester Eijffinger was van de aanwezige hooggeleerden het meest uitgesproken.

Met de veelzeggende oneliner: onnodig, onwenselijk en onrechtmatig wist hij de vinger op de zere plek te leggen.

Eijffinger heeft vooral naar de onderliggende economie gekeken. Door jarenlange manipulatie van financiële markten door centrale banken en politiek staat het geldsysteem onder enorme druk. Om in deze tijd met honderden miljarden aan pensioengeld van miljoenen Nederlanders zo’n drastische wijziging door te voeren is niet alleen onwenselijk, maar ook ongepast en onverantwoordelijk.

Daarnaast stelt Eijffinger (en met hem ook andere experts), dat een aanpassing van de huidige rekenmethodieken voldoende zou zijn om de rust terug te krijgen in het huidige pensioenstelsel. Dan kan er weer geïndexeerd worden en hoeft er niet meer zo snel te worden gekort op pensioenen.  

Tenslotte werden nog enkele harde juridische uitspraken gedaan. Met de omzetting wordt volgens de experts het individuele contractrecht geschonden, het eigendomsrecht en zelfs de Europese Rechten van de Mens.

Kortom een onzalig plan. Eijffinger stelt zelfs voor volledig af te zien van de Wtp.

Scherpe vragen

Het was buitengewoon prettig te zien dat de Eerste Kamerleden behoorlijke dossierkennis hebben en scherpe vragen stelden. Antwoorden daarop zorgden regelmatig voor opgetrokken wenkbrauwen.

Of dit daadwerkelijk tot aanbevelingen aan de Tweede Kamer gaat leiden om de plannen ingrijpend te wijzigen, of zelfs geheel naar de prullenbak te verwijzen, zal de toekomst uitwijzen.

Op 21 februari 2023 vindt een volgende deskundigenbijeenkomst plaats. De onderwerpen die dan aan de orde komen zijn: ‘rechtmatigheid’ en ‘effecten van de wet’.